email mobielagenda mobiel

Header3

Shanties

Shanties zijn van oorsprong ritmische werkliederen uit de tijd van de zeilvaart in de negentiende eeuw. Ze waren bedoeld om het zware en vaak eentonige werk aan boord gemakkelijker en aangenamer te maken. De Shanties waren een beurtzang tussen de shantyman (bosun) en de rest van de bemanning. Het waren de arbeidsvitaminen op een schip, alles moest nl. op handkracht gebeuren.

Shanties zijn vooral afkomstig uit Liverpool (de muzikale havenstad van West Engeland), New York en Ierland. Naast deze shanties bestaan er ook nog shanties afkomstig uit Duitsland, Nederland en de Scandinavische landen. Door beïnvloeding van West- en Oostindische zeelieden maar ook door (oud)houthakkers, goudzoekers, mijn- en spoorwegarbeiders en emigranten uit Europa, ontstond een internationaal repertoire.
De taal van shanties is veelal engels omdat dit, vanwege de internationale samenstelling van de bemanning, vaak de voertaal op de schepen was.

Muzikaal werden shanties begeleid door verschillende instrumenten. De trekzak was erg populair evenals verschillende fluiten en trommels. Met name Ieren en Schotten gebruikten ook doedelzakken.
De meeste liedjes staan in 3/4 maat (wals) of een snellere 6/8 maat. Veel liedjes hebben een refrein en een solo. Die solo’s werden veelal zonder muzikale begeleiding gezongen en kenden veel improvisatie en melodische- en tekst variaties.

Shanties kunnen ingedeeld worden naar het doel waarvoor ze gebruikt werden, hoewel sommige shanties ook voor meerdere doelen werden gebruikt.
Er waren Whaling shanties, die de walvisvaart bezongen, Haul shanties of haalliederen, die over het inhalen of hijsen van de zware zeilen gingen, Pomp shanties die hielpen bij het leegpompen van schepen, Kaapstander/ of Gangspil liederen, die gezongen werden bij het hijsen van het anker of het inhalen van de trossen en Ballast shanties die hielpen bij het laden en lossen van de schepen.

Forebitters zijn vrijetijdsliederen die in de verblijven van de bemanning gezongen werden. Forebitters konden van alles zijn: ballades, grappige liedjes, melancholische liedjes, liedjes over het zware leven aan boord, het werk, het eten, het drinken, liedjes over vrouwen en liedjes over thuis.